Παλιά, όταν άκουγα «καρδιακή υγεία», το μυαλό μου πήγαινε αυτόματα στη χοληστερίνη και την πίεση. Μέχρι που έμαθα κάτι που άλλαξε εντελώς την οπτική μου: Το σάκχαρο και η καρδιά έχουν μια σχέση τόσο στενή, που αν το αγνοήσεις, ρισκάρεις την πιο σημαντική σου μηχανή. Δες γιατί πρέπει να δίνεις σημασία στις αυξομειώσεις του σακχάρου και πώς να προστατέψεις την καρδιά σου με 5 απλές κινήσεις.
Για όσους από εμάς ζούμε με διαβήτη ή προδιαβήτη, το καθημερινό μας άγχος περιστρέφεται γύρω από το σάκχαρο. Πόσο ανέβηκε; Πόσο έπεσε; Έφαγα σωστά; Μήπως χρειάζομαι φάρμακο; Όλη αυτή η εστίαση είναι απαραίτητη, αλλά συχνά ξεχνάμε τη «μεγάλη εικόνα».
Για χρόνια, νόμιζα ότι αν κρατούσα το σάκχαρό μου σε λογικά επίπεδα, ήμουν ασφαλής. Νόμιζα ότι οι επιπλοκές ήταν κυρίως νεφρά, μάτια και νεύρα. Κανείς δεν μου είχε πει ξεκάθαρα πόσο άρρηκτα συνδέονται το σάκχαρο και η καρδιά.
Μέχρι που διάβασα τις νέες έρευνες και συνειδητοποίησα ότι κάθε φορά που το σάκχαρό μου κάνει «τρελά» σκαμπανεβάσματα, η καρδιά μου… πληρώνει το τίμημα.
Η καρδιά χτυπάει «αλλιώς» όταν το σάκχαρο ανεβοκατεβαίνει
Σκέψου το σάκχαρο στο αίμα σου σαν τη βενζίνη του αυτοκινήτου. Χρειάζεται να είναι σταθερή. Όταν πέφτει πολύ (υπογλυκαιμία) ή ανεβαίνει πολύ (υπεργλυκαιμία), η καρδιά σου αντιδρά.
- Χαμηλό σάκχαρο: Ο εγκέφαλος βλέπει «ενεργειακή έκτακτη ανάγκη». Βάζει το σώμα σε «fight-or-flight» mode, απελευθερώνοντας αδρεναλίνη και κορτιζόλη. Αυτές οι ορμόνες αυξάνουν τους παλμούς για να κινητοποιήσουν όση γλυκόζη υπάρχει. Νιώθεις τρέμουλο, ταχυπαλμία – το σώμα σου σε προειδοποιεί.
- Υψηλό σάκχαρο: Μετά από ένα γεύμα με πολλούς υδατάνθρακες, το απότομο ανέβασμα του σακχάρου ενεργοποιεί επίσης το συμπαθητικό νευρικό σύστημα (αυτό του στρες), ενώ απενεργοποιεί το παρασυμπαθητικό (αυτό της χαλάρωσης). Και πάλι, η καρδιά σου χτυπάει πιο γρήγορα.
Οι έρευνες το επιβεβαιώνουν: Άτομα με υψηλό σάκχαρο νηστείας έχουν συχνά υψηλότερους καρδιακούς παλμούς ηρεμίας.
Το σάκχαρο και η καρδιά: Η μακροπρόθεσμη σύνδεση
Τα επαναλαμβανόμενα «σκαμπανεβάσματα» του σακχάρου δεν είναι απλώς ενοχλητικά. Με τον καιρό, προκαλούν ζημιά στο καρδιαγγειακό σου σύστημα, αυξάνοντας τον κίνδυνο σοβαρών παθήσεων όπως η κολπική μαρμαρυγή (AFib).
Η κολπική μαρμαρυγή είναι μια κοινή αρρυθμία όπου οι άνω κοιλότητες της καρδιάς χτυπούν ακανόνιστα, επηρεάζοντας τη ροή του αίματος. Αυτή η πάθηση συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου και καρδιακής ανεπάρκειας.
Μια μελέτη του 2020 έδειξε ότι άτομα με διαβήτη τύπου 2 είχαν 35% υψηλότερο κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής. Ο κίνδυνος ήταν ακόμα μεγαλύτερος για γυναίκες κάτω των 55 ετών (136% αυξημένος). Για κάθε αύξηση 20 mg/dL στο σάκχαρο, ο κίνδυνος κολπικής μαρμαρυγής αυξανόταν κατά 11%.
Ακόμη και ο προδιαβήτης, μια κατάσταση που συχνά υποτιμάται, έχει αναγνωριστεί ως σημαντικός παράγοντας κινδύνου για καρδιακά και εγκεφαλικά επεισόδια, ειδικά σε άτομα με κολπική μαρμαρυγή.
Γιατί συμβαίνει αυτή η «σιωπηλή» ζημιά;
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι διάφοροι μηχανισμοί είναι υπεύθυνοι:
- Φλεγμονή και οξειδωτικό στρες: Το συνεχώς υψηλό σάκχαρο οδηγεί σε βλάβες στα κύτταρα και τους ιστούς, συμπεριλαμβανομένων των καρδιακών.
- Δυσλειτουργία νευρικού συστήματος: Τα υψηλά επίπεδα γλυκόζης επηρεάζουν το αυτόνομο νευρικό σύστημα που ρυθμίζει τους καρδιακούς παλμούς.
- Βλάβη αγγείων: Το αυξημένο σάκχαρο προωθεί τη συσσώρευση πλάκας στις αρτηρίες, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού.
5 τρόποι να προστατεύσεις την καρδιά σου (και το σάκχαρό σου)
Τα καλά νέα; Δεν χρειάζονται δραστικές αλλαγές. Μικρές, σταθερές κινήσεις μπορούν να κάνουν τεράστια διαφορά.
- Ισορροπημένα γεύματα: Πάντα να συνδυάζεις τους υδατάνθρακες με πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και καλά λιπαρά. Αυτό αποτρέπει τις απότομες αυξήσεις του σακχάρου.
- Κίνηση μετά το φαγητό: Ακόμα και ένας σύντομος περίπατος (10-15 λεπτά) μετά το γεύμα μπορεί να σταθεροποιήσει το σάκχαρο και να βοηθήσει την καρδιά.
- Παρακολούθηση της γλυκόζης: Αν χρησιμοποιείς continuous glucose monitor (CGM), παρατήρησε πώς αντιδρά το σώμα σου σε διάφορες τροφές και δραστηριότητες.
- Παρακολούθηση καρδιακού ρυθμού ηρεμίας: Μικρές αυξήσεις μετά το φαγητό είναι φυσιολογικές. Αν όμως παρατηρείς σημαντικές ή επίμονες αιχμές, μίλα στον γιατρό σου.
- Διαχείριση άγχους: Το στρες επηρεάζει τόσο το σάκχαρο όσο και τον καρδιακό ρυθμό. Τεχνικές όπως ο διαλογισμός, οι αναπνοές ή μια βόλτα στη φύση είναι ευεργετικές.
Το σάκχαρο και η καρδιά είναι δύο αχώριστοι φίλοι. Προστατεύοντας το ένα, προστατεύεις και το άλλο. Μην περιμένεις την κρίση για να δράσεις. Η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία.
Μπορεί να σας ενδιαφέρει:
https://www.youtube.com/shorts/A6M7Qx5tqEE
Διαβάστε ακόμα
