Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The Lancet Diabetes & Endocrinology διαπίστωσε ότι η μείωση του σακχάρου στο αίμα σε άτομα με προδιαβήτη θα μπορούσε να συνδέεται με εντυπωσιακή μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Συγκεκριμένα, τα ευρήματα δείχνουν ότι η επίτευξη ύφεσης του προδιαβήτη μπορεί να μειώσει περίπου στο μισό την πιθανότητα σοβαρών καρδιακών επιπλοκών αργότερα στη ζωή.
Στο επίκεντρο της ανάλυσης ήταν το ερώτημα κατά πόσο η επιστροφή της γλυκόζης σε φυσιολογικά επίπεδα (δηλαδή η «ύφεση» από το εύρος του προδιαβήτη) συνδέεται με λιγότερα καρδιολογικά προβλήματα, όπως καρδιαγγειακός θάνατος ή νοσηλεία για καρδιακή ανεπάρκεια.
Πώς σχεδιάστηκε η έρευνα και ποια δεδομένα αξιοποιήθηκαν
Ερευνητές διαβήτη και ενδοκρινολόγοι από την Ευρώπη, την Κίνα και τις ΗΠΑ εξέτασαν τη σχέση ανάμεσα στην ύφεση του προδιαβήτη και στις καρδιαγγειακές εκβάσεις, αξιοποιώντας δεδομένα από δύο μακροχρόνιες μελέτες: μία αμερικανική διάρκειας 20 ετών και μία κινεζική διάρκειας 30 ετών, όπως αναφέρεται σε δελτίο τύπου.
Στις δύο μελέτες, οι συμμετέχοντες με προδιαβήτη καθοδηγήθηκαν να εφαρμόσουν στοχευμένες αλλαγές στον τρόπο ζωής, με στόχο τη μείωση του σακχάρου (της γλυκόζης στο αίμα). Οι παρεμβάσεις βασίστηκαν κυρίως σε προσαρμογές στη διατροφή και στην άσκηση, με παράλληλη επιδίωξη απώλειας βάρους.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές κατηγοριοποίησαν τους συμμετέχοντες σε δύο ομάδες: στην ομάδα «ύφεσης», όπου το σάκχαρο επέστρεψε σε φυσιολογικά επίπεδα, και στην ομάδα «χωρίς ύφεση», όπου τα επίπεδα παρέμειναν στο εύρος του προδιαβήτη. Έπειτα καταγράφηκαν περιστατικά καρδιαγγειακού θανάτου ή νοσηλείας για καρδιακή ανεπάρκεια, καθώς και άλλες σοβαρές καρδιακές επιπλοκές και η συνολική θνησιμότητα.
Τα βασικά ευρήματα: σημαντικά χαμηλότερος καρδιαγγειακός κίνδυνος
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι πέτυχαν ύφεση του προδιαβήτη είχαν 58% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιοπάθεια και νοσηλείας για καρδιακή ανεπάρκεια. Επιπλέον, η ίδια ομάδα εμφάνισε χαμηλότερο κίνδυνο για άλλα μείζονα καρδιακά συμβάματα, καθώς και χαμηλότερα συνολικά ποσοστά θνησιμότητας.
Ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο της μελέτης είναι ότι οι καρδιοπροστατευτικές ωφέλειες φαίνεται να διατηρήθηκαν για δεκαετίες μετά το τέλος του προγράμματος αλλαγών στον τρόπο ζωής. Με άλλα λόγια, η επιστροφή του σακχάρου σε φυσιολογικά επίπεδα στο στάδιο του προδιαβήτη συνδέθηκε με μακροχρόνιο όφελος.
Όπως σχολίασαν οι ερευνητές στη δημοσίευση: «Η επίτευξη ύφεσης του προδιαβήτη συνδέεται με όφελος που διαρκεί δεκαετίες, μειώνοντας στο μισό τον κίνδυνο καρδιαγγειακού θανάτου ή νοσηλείας για καρδιακή ανεπάρκεια σε διαφορετικούς πληθυσμούς. Η στόχευση της ύφεσης ίσως αποτελεί νέα προσέγγιση για την καρδιαγγειακή πρόληψη».
Τι υπογραμμίζουν οι ειδικοί για τον «τροποποιήσιμο» προδιαβήτη
Σε συνέντευξή του, ο Dr. Andreas Birkenfeld, συν-συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής ιατρικής στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Tübingen στη Γερμανία, τόνισε ότι «η επίτευξη ύφεσης του προδιαβήτη δεν είναι μόνο σημαντική για τη μείωση της εξέλιξης προς διαβήτη τύπου 2, αλλά μπορεί επίσης να συνδέεται με ουσιαστική μείωση του κινδύνου εμφράγματος, καρδιακού θανάτου και καρδιακής ανεπάρκειας».
Παράλληλα, σημείωσε ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν τον προδιαβήτη ως ένα στάδιο που μπορεί να τροποποιηθεί: έγκαιρες και τεκμηριωμένες παρεμβάσεις, κυρίως αλλαγές στον τρόπο ζωής και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, φαρμακευτική αγωγή, ενδέχεται να έχουν πραγματικό αντίκτυπο.
Περιορισμοί της μελέτης: τι δεν αποδεικνύεται
Η μελέτη αναγνώρισε και περιορισμούς. Μεταξύ άλλων, βασίστηκε σε ανάλυση δοκιμών που δεν είχαν αρχικά σχεδιαστεί για να μετρήσουν καρδιαγγειακές εκβάσεις. Αυτό σημαίνει ότι τα αποτελέσματα δείχνουν συσχέτιση, αλλά δεν αποδεικνύουν αιτιότητα.
Επίσης, οι ερευνητές επισήμαναν ότι μη μετρημένοι παράγοντες τρόπου ζωής και υγείας, πιθανές διαφορές μεταξύ πληθυσμών, καθώς και η έλλειψη τυχαιοποίησης ειδικά για καρδιαγγειακές εκβάσεις, θα μπορούσαν να έχουν επηρεάσει την παρατηρούμενη μείωση του κινδύνου.
Τι να συζητήσετε με τον γιατρό σας αν έχετε προδιαβήτη
Ο Dr. Birkenfeld πρότεινε ότι τα άτομα με προδιαβήτη είναι χρήσιμο να θέτουν συγκεκριμένα ερωτήματα στους γιατρούς τους, ώστε να υπάρχει καθαρή εικόνα για την κατάσταση και τους στόχους:
- Ποια είναι η τρέχουσα κατάστασή μου;
- Ποιος είναι ο προσωπικός μου καρδιαγγειακός κίνδυνος;
- Ποιος είναι ο στόχος μου για τα επίπεδα γλυκόζης;
- Πόσο συχνά πρέπει να ελέγχω το σάκχαρό μου;
- Πόσο συχνά πρέπει να παρακολουθούνται βασικοί παράγοντες κινδύνου, όπως αρτηριακή πίεση και χοληστερόλη;
- Χρειάζεται έλεγχος για σχετικές καταστάσεις, όπως νεφρική λειτουργία ή υπνική άπνοια;
Σε περίπτωση που οι αλλαγές στον τρόπο ζωής δεν αποδειχθούν επαρκείς ή όταν ο κίνδυνος είναι υψηλός, τέθηκε και το ερώτημα για το αν είναι κατάλληλη η φαρμακευτική αγωγή, καθώς και ποια είναι τα πιθανά οφέλη και μειονεκτήματα.
Πρακτικοί στόχοι αλλαγών στον τρόπο ζωής
Η καρδιολόγος Dr. Ly Tran από το Orlando Health ανέφερε ότι άτομα με προδιαβήτη μπορούν να επαναφέρουν το σάκχαρό τους σε φυσιολογικά επίπεδα με εντατικές τροποποιήσεις στον τρόπο ζωής. Ανέφερε ως ενδεικτικούς στόχους απώλεια βάρους 7% και τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα.
Όπως σημείωσε, αυτό έχει βαρύτητα, επειδή όσοι αντιστρέφουν τον προδιαβήτη φαίνεται να έχουν πολύ μικρότερη πιθανότητα σοβαρών καρδιακών προβλημάτων σε σύγκριση με εκείνους που προχωρούν σε διαβήτη.
Η έκταση του προδιαβήτη στις ΗΠΑ
Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), περίπου 98 εκατομμύρια ενήλικες στις ΗΠΑ -περισσότεροι από ένας στους τρεις- έχουν προδιαβήτη. Από αυτούς, οκτώ στους δέκα δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν, γεγονός που ενισχύει τη σημασία της ενημέρωσης, του ελέγχου και της έγκαιρης παρέμβασης.
