Οι περίοδοι έντονου ή παρατεταμένου στρες μπορούν να επηρεάσουν τα επίπεδα γλυκόζης και να κάνουν τη διαχείριση του διαβήτη πιο απαιτητική.
Τι συμβαίνει στον οργανισμό όταν αγχωνόμαστε;
Όταν ο οργανισμός αντιλαμβάνεται μια κατάσταση ως στρεσογόνα, ενεργοποιεί τον μηχανισμό «μάχης ή φυγής». Απελευθερώνονται ορμόνες, όπως η αδρεναλίνη και η κορτιζόλη, οι οποίες βοηθούν το σώμα να ανταποκριθεί στην αυξημένη ανάγκη για ενέργεια.
Μία από τις συνέπειες είναι ότι το ήπαρ απελευθερώνει περισσότερη γλυκόζη στην κυκλοφορία του αίματος. Σε ένα άτομο με διαβήτη, αυτή η διαδικασία μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές γλυκόζης, ιδιαίτερα όταν το στρες είναι έντονο ή παρατεταμένο.
Ωστόσο, η αντίδραση δεν είναι ίδια για όλους. Το στρες μπορεί να επηρεάσει διαφορετικά κάθε οργανισμό και, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι μεταβολές της γλυκόζης μπορεί να είναι δύσκολο να προβλεφθούν.
Δεν είναι μόνο οι ορμόνες
Το στρες μπορεί να επηρεάσει τη γλυκόζη και έμμεσα, μέσα από τις καθημερινές μας συνήθειες.
Όταν είμαστε πιεσμένοι, είναι πιθανό:
να κοιμόμαστε λιγότερο ή να έχουμε κακής ποιότητας ύπνο,
να τρώμε διαφορετικά ή να παραλείπουμε γεύματα,
να μειώνουμε τη σωματική μας δραστηριότητα,
να δυσκολευόμαστε να ακολουθήσουμε το καθημερινό πρόγραμμα διαχείρισης του διαβήτη,
να ξεχνάμε μετρήσεις ή φάρμακα,
να αισθανόμαστε μεγαλύτερη κόπωση και ψυχολογική πίεση.
Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: το στρες μπορεί να επηρεάσει τη γλυκόζη, ενώ οι απρόβλεπτες τιμές γλυκόζης ή η δυσκολία καθημερινής διαχείρισης του διαβήτη μπορεί με τη σειρά τους να αυξήσουν το άγχος.
Το «στρες του διαβήτη»
Υπάρχει και μια ιδιαίτερη μορφή ψυχολογικής επιβάρυνσης που σχετίζεται με τη ζωή με τον διαβήτη. Η συνεχής ανάγκη για έλεγχο της γλυκόζης, διατροφή, φάρμακα, εξετάσεις και καθημερινές αποφάσεις μπορεί να γίνει κουραστική.
Το λεγόμενο diabetes distress δεν είναι το ίδιο με μια ψυχική διαταραχή. Περιγράφει περισσότερο το αίσθημα ότι η καθημερινή διαχείριση του διαβήτη γίνεται υπερβολικά απαιτητική.
Η αναγνώρισή του είναι σημαντική, γιατί όταν η ψυχολογική πίεση επιμένει, μπορεί να επηρεάσει και τη φροντίδα του διαβήτη.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Δεν μπορούμε να εξαφανίσουμε το στρες από τη ζωή μας. Μπορούμε, όμως, να βρούμε τρόπους να το διαχειριζόμαστε καλύτερα.
Βάλτε την κίνηση στην καθημερινότητά σας
Το περπάτημα και η σωματική δραστηριότητα μπορούν να βοηθήσουν τόσο στη διαχείριση του στρες όσο και στον καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο. Ακόμη και μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα μπορούν να έχουν αξία.
Δώστε προτεραιότητα στον ύπνο
Ο επαρκής και ποιοτικός ύπνος είναι σημαντικός για τη συνολική υγεία και τη μεταβολική λειτουργία. Προσπαθήστε να διατηρείτε ένα όσο το δυνατόν πιο σταθερό πρόγραμμα ύπνου.
Δοκιμάστε τεχνικές χαλάρωσης
Ασκήσεις αναπνοής, διαλογισμός, γιόγκα ή ακόμη και λίγα λεπτά ηρεμίας μέσα στην ημέρα μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμα εργαλεία για τη διαχείριση της έντασης.
Μην τα κάνετε όλα μόνοι σας
Αν αισθάνεστε ότι το στρες ή η καθημερινή διαχείριση του διαβήτη σας δυσκολεύουν σημαντικά, μιλήστε με την ομάδα που σας παρακολουθεί. Ο γιατρός, ο διαβητολόγος, ο διαιτολόγος ή ένας επαγγελματίας ψυχικής υγείας μπορούν να σας βοηθήσουν να βρείτε πρακτικές λύσεις που ταιριάζουν στις δικές σας ανάγκες.
Και κάτι ακόμη σημαντικό
Αν παρατηρείτε συχνά υψηλές ή χαμηλές τιμές γλυκόζης, μην θεωρείτε αυτόματα ότι ευθύνεται το στρες. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τη γλυκόζη και οι επαναλαμβανόμενες διακυμάνσεις αξίζει να συζητηθούν με τον γιατρό σας.
Το στρες είναι μέρος της ζωής. Η διαχείρισή του, όμως, μπορεί να αποτελέσει ένα ακόμη σημαντικό κομμάτι της φροντίδας του διαβήτη — όχι με στόχο την «τελειότητα», αλλά μια πιο ισορροπημένη και βιώσιμη καθημερινότητα.
