Ο διαβήτης, τόσο τύπου 1 όσο και τύπου 2, απαιτεί συνδυαστική διαχείριση που περιλαμβάνει διατροφή, φαρμακευτική αγωγή και σωματική δραστηριότητα. Η άσκηση αποτελεί βασικό παράγοντα βελτίωσης της γλυκαιμικής ρύθμισης, καθώς αυξάνει την ευαισθησία των μυών στην ινσουλίνη και διευκολύνει την πρόσληψη γλυκόζης χωρίς την ανάγκη πρόσθετης ινσουλίνης ή φαρμάκων. Η ανταπόκριση στην άσκηση εξαρτάται από τον τύπο του διαβήτη, τη διάρκεια της νόσου, την ηλικία και το επίπεδο φυσικής κατάστασης του ασθενούς.
Για άτομα με διαβήτη τύπου 2, η συνδυαστική εφαρμογή αερόβιας άσκησης και προπόνησης δύναμης είναι η πιο αποτελεσματική. Αερόβιες δραστηριότητες μέτριας έντασης, όπως γρήγορο περπάτημα, ποδήλατο ή κολύμβηση, για 150 λεπτά την εβδομάδα, μειώνουν την HbA1c κατά 0,5–1%, ενώ η προπόνηση με βάρη 2–3 φορές εβδομαδιαίως αυξάνει τη μυϊκή μάζα και βελτιώνει τη μεταβολική λειτουργία. Η ένταξη διαλειμματικής προπόνησης υψηλής έντασης (HIIT) μπορεί να προσφέρει πρόσθετα οφέλη σε όσους έχουν καλή φυσική κατάσταση, βελτιώνοντας την καρδιοαναπνευστική απόδοση και μειώνοντας την αντίσταση στην ινσουλίνη.
Για άτομα με διαβήτη τύπου 1, η άσκηση απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό λόγω του κινδύνου υπογλυκαιμίας. Η παρακολούθηση του σακχάρου πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση είναι απαραίτητη, ενώ συχνά χρειάζεται προσαρμογή της δόσης ινσουλίνης ή πρόσληψη υδατανθράκων πριν την προπόνηση. Αερόβιες δραστηριότητες χαμηλής ή μέτριας έντασης, συνδυασμένες με αντίσταση 1–2 φορές την εβδομάδα, επιτρέπουν σταθερό έλεγχο της γλυκόζης και ενισχύουν τη γενική υγεία χωρίς αυξημένο κίνδυνο υπογλυκαιμίας.
Η τακτική άσκηση μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επιπλοκών, νεφρικής βλάβης και προβλημάτων στα μάτια, ενώ βελτιώνει την ψυχολογική ευεξία, μειώνοντας το άγχος και ενισχύοντας τη διάθεση. Η διαφοροποίηση της προπόνησης, η σταδιακή αύξηση έντασης και η εξατομίκευση του προγράμματος ανάλογα με τη φυσική κατάσταση, τις συννοσηρότητες και τον τρόπο ζωής είναι καθοριστικές για την αποτελεσματικότητα.
Συνδυαστικά, η άσκηση λειτουργεί ως εργαλείο πρόληψης και θεραπείας, μειώνει τη μεταβλητότητα της γλυκόζης, ενισχύει την καρδιομεταβολική υγεία και βελτιώνει την ποιότητα ζωής. Για μέγιστα αποτελέσματα, η συνεργασία με ειδικό άσκησης ή διατροφολόγο, η τακτική παρακολούθηση των επιπέδων σακχάρου και η προσαρμογή του προγράμματος στις ατομικές ανάγκες είναι απαραίτητα. Η άσκηση δεν είναι απλώς συνήθεια αλλά βασικό κομμάτι της θεραπευτικής στρατηγικής για τον διαβήτη.
