Ερευνητές στο Ινστιτούτο Karolinska και στο Βασιλικό Ινστιτούτο Τεχνολογίας KTH στη Σουηδία ανέπτυξαν μια βελτιωμένη μέθοδο για τη δημιουργία κυττάρων που παράγουν ινσουλίνη από ανθρώπινα βλαστοκύτταρα. Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο Stem Cell Reports, καταδεικνύουν ότι αυτά τα κύτταρα ρυθμίζουν αποτελεσματικά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σε εργαστηριακές δοκιμές και μπορούν να αντιστρέψουν τον διαβήτη σε ποντίκια.
Ο διαβήτης τύπου 1 εμφανίζεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα καταστρέφει τα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη στο πάγκρεας, πράγμα που σημαίνει ότι το σώμα δεν μπορεί πλέον να απορροφήσει γλυκόζη από το αίμα και να ρυθμίσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Μια πιθανή θεραπεία είναι η αντικατάσταση αυτών των κυττάρων με νέα. Ωστόσο, οι προηγούμενες μέθοδοι παραγωγής τέτοιων κυττάρων από βλαστοκύτταρα έχουν συχνά αποδώσει ανάμεικτα αποτελέσματα.
«Έχουμε αναπτύξει μια μέθοδο που παράγει αξιόπιστα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη υψηλής ποιότητας από πολλαπλές σειρές ανθρώπινων βλαστοκυττάρων. Αυτό ανοίγει ευκαιρίες για μελλοντικές κυτταρικές θεραπείες ειδικές για τον ασθενή, οι οποίες θα μπορούσαν να μειώσουν την ανοσολογική απόρριψη», λέει ο Per-Olof Berggren, καθηγητής στο Τμήμα Μοριακής Ιατρικής και Χειρουργικής του Ινστιτούτου Karolinska και αντίστοιχος συγγραφέας μαζί με τον Siqin Wu, ερευνητή στο Spiber Technologies AB (πρώην στο Ινστιτούτο Karolinska).
Βελτιστοποιημένη παραγωγή κυττάρων
Η βελτιστοποιημένη διαδικασία παραγωγής αποδίδει πιο ώριμα και καθαρότερα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη από τις προηγούμενες μεθόδους. Σε εργαστηριακό περιβάλλον, τα κύτταρα ήταν σε θέση να εκκρίνουν ινσουλίνη και ανταποκρίθηκαν έντονα στη γλυκόζη. Όταν οι ερευνητές μεταμόσχευσαν αυτά τα κύτταρα σε διαβητικά ποντίκια, τα ζώα ανέκτησαν σταδιακά την ικανότητα να ρυθμίζουν το σάκχαρο του αίματός τους. Η μεταμόσχευση πραγματοποιήθηκε στον πρόσθιο θάλαμο του οφθαλμού.
«Αυτή είναι μια τεχνική που χρησιμοποιούμε για να παρακολουθούμε την ανάπτυξη και τη λειτουργία των κυττάρων με την πάροδο του χρόνου με ελάχιστα επεμβατικό τρόπο», εξηγεί ο Per-Olof Berggren.
«Παρατηρήσαμε ότι τα κύτταρα ωρίμασαν σταδιακά μετά τη μεταμόσχευση, διατηρώντας την ικανότητά τους να ρυθμίζουν το σάκχαρο του αίματος για αρκετούς μήνες, γεγονός που καταδεικνύει τις δυνατότητές τους για μελλοντικές θεραπείες».
Η θεραπεία με βλαστοκύτταρα για τον διαβήτη τύπου 1 δοκιμάζεται ήδη σε αρκετές κλινικές δοκιμές. Ωστόσο, μια πρόκληση με τις προηγούμενες μεθόδους είναι ότι τα βλαστοκύτταρα συχνά εξελίσσονται σε έναν συνδυασμό των επιθυμητών και ανεπιθύμητων κυτταρικών τύπων, αυξάνοντας τον κίνδυνο επιπλοκών. Μια άλλη πρόκληση είναι ότι τα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη που δημιουργούνται συχνά δεν είναι αρκετά ώριμα για να ανταποκριθούν καλά στη γλυκόζη.
Επίλυση προηγούμενων προβλημάτων
Προσαρμόζοντας τα βήματα καλλιέργειας και επιτρέποντας στα κύτταρα να σχηματίζουν τρισδιάστατες συστάδες, πολλοί ανεπιθύμητοι τύποι κυττάρων εξαλείφονται και τα κύτταρα αποκτούν καλύτερη ικανότητα να ανταποκρίνονται στη γλυκόζη, σύμφωνα με τους ερευνητές.
«Αυτό θα μπορούσε να λύσει πολλά από τα προβλήματα που προηγουμένως εμπόδιζαν την ανάπτυξη θεραπειών για τον διαβήτη τύπου 1 με βάση τα βλαστοκύτταρα. Βασιζόμενοι σε αυτό, θα εργαστούμε προς την κλινική μετάφραση με στόχο τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 1», λέει ο Fredrik Lanner, καθηγητής στο Τμήμα Κλινικής Επιστήμης, Παρέμβασης και Τεχνολογίας του Ινστιτούτου Karolinska και τελευταίος συγγραφέας της εργασίας.
Διαβάστε ακόμαΕπιστήμονες αποκαλύπτουν μια πολλά υποσχόμενη νέα θεραπεία που θα μπορούσε να θεραπεύσει τον διαβήτη τύπου 1 – Γλυκούλι
