Η ινσουλίνη είναι για πολλούς ανθρώπους με διαβήτη κομμάτι της καθημερινότητας. Κι όμως, ακόμη και μετά από χρόνια, υπάρχουν ερωτήσεις, φόβοι και απορίες γύρω από τη θεραπεία.
1. Τι ακριβώς είναι η ινσουλίνη;
Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που παράγει φυσιολογικά το πάγκρεας. Ο βασικός της ρόλος είναι να βοηθά τη γλυκόζη από το αίμα να περάσει στα κύτταρα, όπου χρησιμοποιείται ως ενέργεια. Στον διαβήτη τύπου 1 ο οργανισμός δεν παράγει την απαραίτητη ινσουλίνη, γι’ αυτό η χορήγησή της είναι απαραίτητη. Στον διαβήτη τύπου 2, ο οργανισμός μπορεί αρχικά να παράγει ινσουλίνη, αλλά να μην τη χρησιμοποιεί αποτελεσματικά ή, με την πάροδο του χρόνου, να μην παράγει αρκετή. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να χρειαστεί θεραπεία με ινσουλίνη.
2. Αν ξεκινήσω ινσουλίνη, σημαίνει ότι «χειροτέρεψε» ο διαβήτης μου;
Όχι απαραίτητα. Η ανάγκη για ινσουλίνη δεν αποτελεί αποτυχία και δεν σημαίνει ότι κάποιος «δεν πρόσεχε αρκετά». Ο διαβήτης τύπου 2, για παράδειγμα, είναι μια προοδευτική κατάσταση και οι ανάγκες του οργανισμού μπορεί να αλλάξουν με τα χρόνια. Η ινσουλίνη είναι ένα ακόμη εργαλείο για την καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης — όχι τιμωρία.
3. Θα χρειάζομαι ινσουλίνη για πάντα;
Εδώ η απάντηση εξαρτάται από τον τύπο του διαβήτη και την κατάσταση κάθε ανθρώπου. Στον διαβήτη τύπου 1 η ινσουλίνη είναι απαραίτητη σε καθημερινή βάση. Στον διαβήτη τύπου 2, η ανάγκη για ινσουλίνη μπορεί να είναι προσωρινή ή μακροχρόνια. Για παράδειγμα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ένα διάστημα όταν η γλυκόζη είναι πολύ υψηλή ή σε συγκεκριμένες περιόδους, και στη συνέχεια η θεραπεία να επανεκτιμηθεί.
4. Πονάει η ένεση;
Αυτή είναι ίσως μία από τις πρώτες ερωτήσεις που κάνει κάποιος όταν ακούει για ινσουλίνη. Οι σύγχρονες βελόνες είναι πολύ λεπτές και, για τους περισσότερους ανθρώπους, η ένεση προκαλεί ελάχιστη ενόχληση. Η σωστή τεχνική και η εναλλαγή των σημείων ένεσης μπορούν επίσης να βοηθήσουν. Αν οι ενέσεις πονάνε συστηματικά ή εμφανίζονται μελανιές ή ερεθισμοί στο δέρμα, αξίζει να το συζητήσετε με το γιατρό σας.
5. Πού μπορώ να κάνω την ένεση;
Η ινσουλίνη χορηγείται συνήθως στον υποδόριο ιστό. Ανάλογα με το σκεύασμα και τις οδηγίες που έχετε λάβει, μπορεί να χρησιμοποιούνται περιοχές όπως η κοιλιά, οι μηροί, οι γλουτοί ή το πίσω μέρος του βραχίονα. Ένα βασικό tip: μην χρησιμοποιείτε συνεχώς ακριβώς το ίδιο σημείο. Η εναλλαγή των σημείων βοηθά στην αποφυγή προβλημάτων στον υποδόριο ιστό και μπορεί να συμβάλει στη σωστή απορρόφηση της ινσουλίνης.
6. Η ινσουλίνη προκαλεί υπογλυκαιμία;
Μπορεί. Η υπογλυκαιμία είναι μία από τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες της θεραπείας με ινσουλίνη. Μπορεί να εμφανιστεί όταν η ποσότητα της ινσουλίνης είναι μεγαλύτερη από αυτή που χρειάζεται ο οργανισμός σε σχέση με το φαγητό, τη σωματική δραστηριότητα και άλλους παράγοντες. Τρέμουλο, εφίδρωση, έντονη πείνα, ζάλη, αδυναμία και σύγχυση είναι μερικά από τα συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν. Όσοι χρησιμοποιούν ινσουλίνη είναι σημαντικό να γνωρίζουν πώς αναγνωρίζεται και πώς αντιμετωπίζεται η υπογλυκαιμία, σύμφωνα με το προσωπικό τους πλάνο αντιμετώπισης.
7. Αφού κάνω ινσουλίνη, μπορώ να τρώω ό,τι θέλω;
Μακάρι να ήταν τόσο απλό! Η ινσουλίνη δεν σημαίνει ότι μπορούμε να αγνοούμε τη διατροφή ή να τρώμε απεριόριστα τρόφιμα που ανεβάζουν σημαντικά τη γλυκόζη. Από την άλλη πλευρά, το να ζεις με διαβήτη δεν σημαίνει ότι πρέπει να στερείσαι όλες τις αγαπημένες σου τροφές. Ο στόχος είναι μια ισορροπημένη διατροφή και, όπου χρειάζεται, σωστή προσαρμογή της θεραπείας στις ανάγκες του κάθε ανθρώπου.
8. Τι γίνεται αν ξεχάσω μια δόση;
Μην πανικοβληθείτε και μην κάνετε αυθαίρετα διπλή δόση. Αυτό που πρέπει να γίνει εξαρτάται από το είδος της ινσουλίνης, πόσος χρόνος έχει περάσει και τα επίπεδα γλυκόζης. Γι’ αυτό είναι πολύ χρήσιμο να έχετε από πριν ένα σαφές πλάνο από τον γιατρό σας για το τι κάνετε σε περίπτωση που ξεχάσετε μια δόση.
9. Πώς διατηρείται σωστά η ινσουλίνη;
Η ινσουλίνη χρειάζεται προσοχή στη φύλαξη. Οι ακραίες θερμοκρασίες και κυρίως η κατάψυξη μπορούν να επηρεάσουν το προϊόν. Οι ακριβείς οδηγίες αποθήκευσης διαφέρουν ανάλογα με το σκεύασμα. Γι’ αυτό διαβάζουμε τις οδηγίες του συγκεκριμένου προϊόντος και δεν βασιζόμαστε σε γενικούς κανόνες. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται το καλοκαίρι και στα ταξίδια, όταν η ινσουλίνη μπορεί να εκτεθεί σε υψηλές θερμοκρασίες.
10. Μπορώ να ταξιδέψω κανονικά με την ινσουλίνη;
Φυσικά. Η ινσουλίνη δεν σημαίνει ότι σταματούν τα ταξίδια, οι διακοπές ή η καθημερινότητά μας. Χρειάζεται όμως ένας μικρός επιπλέον σχεδιασμός. Πριν από ένα ταξίδι, φροντίστε να έχετε μαζί σας αρκετή ινσουλίνη και τον απαραίτητο εξοπλισμό, καθώς και ό,τι χρειάζεστε για την παρακολούθηση της γλυκόζης. Καλό είναι επίσης να γνωρίζετε εκ των προτέρων πώς θα διαχειριστείτε την ινσουλίνη σε περίπτωση μεγάλης αλλαγής στο πρόγραμμα, στην άσκηση ή στις ώρες των γευμάτων.
Extra tips
Η λέξη «ινσουλίνη» μπορεί να προκαλεί φόβο — ιδιαίτερα όταν κάποιος μόλις μαθαίνει ότι θα χρειαστεί να την εντάξει στη ζωή του.
Με τον χρόνο, όμως, η θεραπεία μπορεί να γίνει μέρος της ρουτίνας, όπως πολλά άλλα πράγματα της καθημερινότητας.
Το σημαντικό είναι να γνωρίζουμε τη θεραπεία μας, να καταλαβαίνουμε πώς λειτουργεί και να μη φοβόμαστε να ρωτάμε.
Και φυσικά, κάθε αλλαγή στη δόση ή στον τρόπο χορήγησης της ινσουλίνης πρέπει να γίνεται σε συνεργασία με τον γιατρό που μας παρακολουθεί.
