Η ινσουλίνη σε μορφή χαπιού θα μπορούσε στο μέλλον να αποτελέσει εναλλακτική στις καθημερινές ενέσεις για άτομα με διαβήτη, σύμφωνα με νεότερα επιστημονικά δεδομένα. Η προοπτική μιας από του στόματος θεραπείας κερδίζει έδαφος, καθώς στόχος είναι να γίνει πιο απλή και λιγότερο επεμβατική η ρύθμιση του σακχάρου.
Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο Kumamoto στην Ιαπωνία ανακοίνωσε ότι ανέπτυξε ένα πειραματικό χάπι ινσουλίνης που δείχνει ικανό να μειώνει τη γλυκόζη στο αίμα. Για πολλούς ανθρώπους με διαβήτη, η ινσουλίνη χορηγείται με ένεση, κάτι που επιβαρύνει την καθημερινότητα και απαιτεί σταθερή συνέπεια στη θεραπεία.
Ο αναπληρωτής καθηγητής Shingo Ito, μέλος της ερευνητικής ομάδας, επισήμανε ότι οι ενέσεις παραμένουν «καθημερινό βάρος» για πολλούς ασθενείς. Όπως εξήγησε, η πλατφόρμα που ανέπτυξαν ανοίγει έναν νέο δρόμο για χορήγηση ινσουλίνης από το στόμα και θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και σε σκευάσματα ινσουλίνης μακράς δράσης, αλλά και σε άλλα βιολογικά φάρμακα που σήμερα δίνονται μόνο ενέσιμα.
Τι ακριβώς διερεύνησαν οι επιστήμονες
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Molecular Pharmaceutics και επικεντρώθηκε σε ένα βασικό εμπόδιο της από του στόματος ινσουλίνης: την απορρόφηση. Οι πρωτεϊνικές θεραπείες, όπως η ινσουλίνη, συνήθως απορροφώνται δύσκολα από το πεπτικό σύστημα, ειδικά στο λεπτό έντερο, όπου η μεταφορά τέτοιων μορίων είναι περιορισμένη.
Για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, οι ερευνητές δημιούργησαν ένα «πεπτίδιο-φορέα» με την ονομασία DNP-V. Η ιδέα είναι ότι ο συγκεκριμένος φορέας μπορεί να βοηθήσει τη μεταφορά της ινσουλίνης μέσω του εντερικού φραγμού, αυξάνοντας την πιθανότητα να περάσει στην κυκλοφορία του αίματος και να επιτελέσει τη δράση της.
Στα πειράματα σε μοντέλα διαβητικών ποντικών, η ομάδα χορήγησε από το στόμα το πεπτίδιο DNP-V μαζί με ινσουλίνη που είχε σταθεροποιηθεί με ψευδάργυρο. Η «ινσουλίνη-ψευδαργύρου» είχε διαμορφωθεί με ιόντα ψευδαργύρου ώστε να είναι πιο σταθερή, κάτι που μπορεί να έχει σημασία όταν ένα φάρμακο πρέπει να περάσει από το απαιτητικό περιβάλλον του γαστρεντερικού.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα στα ποντίκια
Σύμφωνα με τα ευρήματα, παρατηρήθηκε γρήγορη και σημαντική πτώση της γλυκόζης στο αίμα, καθώς και παρατεταμένη μείωση στη συνέχεια. Οι τιμές σακχάρου στα ποντίκια έπεσαν σε επίπεδα κοντά στο φυσιολογικό, κάτι που οι ερευνητές περιγράφουν ως ένδειξη ότι ο μηχανισμός μεταφοράς μπορεί να είναι αποτελεσματικός στα συγκεκριμένα πειραματικά μοντέλα.
Σε άλλο σκέλος του πειράματος, το DNP-V συνδέθηκε απευθείας με την ινσουλίνη. Και σε αυτή την περίπτωση, οι ερευνητές αναφέρουν αυξημένη απορρόφηση στο έντερο και παρόμοιο αποτέλεσμα στη μείωση της γλυκόζης, στοιχείο που ενισχύει την ιδέα ότι το πεπτίδιο μπορεί να λειτουργήσει ως «όχημα» για τη μεταφορά μεγάλων μορίων.
Η προσέγγιση φάνηκε να είναι αποτελεσματική και σε διαφορετικά μοντέλα διαβήτη. Με μία δόση την ημέρα, καταγράφηκε σημαντική μείωση των αυξήσεων του σακχάρου μετά τα γεύματα, γεγονός που παραμένει κρίσιμο ζητούμενο για τη ρύθμιση της νόσου στην πράξη.
Γιατί θεωρείται σημαντική η πλατφόρμα DNP
Συνολικά, η μελέτη υποστηρίζει ότι τα πεπτίδια DNP θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως ευέλικτες και προσαρμόσιμες πλατφόρμες για από του στόματος χορήγηση μεγάλων μορίων-φαρμάκων. Με απλά λόγια, η ίδια τεχνολογική «λογική» ενδέχεται να αξιοποιηθεί και πέρα από την ινσουλίνη, με στόχο να μετατραπούν ορισμένα ενέσιμα βιοφαρμακευτικά σε σκευάσματα που λαμβάνονται από το στόμα.
Οι συγγραφείς σημείωσαν ότι μια τέτοια κατεύθυνση θα μπορούσε να υποστηρίξει πιο πρακτικές θεραπείες και πιο «φιλικές προς τον ασθενή» επιλογές, εφόσον τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν σε επόμενα στάδια ανάπτυξης.
Περιορισμοί, αβεβαιότητες και τι λένε ειδικοί
Παρότι η ερευνητική ομάδα εμφανίζεται αισιόδοξη ότι τα ευρήματα μπορεί να μεταφραστούν σε μεγαλύτερα θεραπευτικά μοντέλα, υπογραμμίζει ότι τα αποτελέσματα σε ποντίκια δεν αποτελούν εγγύηση για αντίστοιχη αποτελεσματικότητα στους ανθρώπους. Η μετάβαση από τα προκλινικά δεδομένα σε κλινική εφαρμογή συνήθως απαιτεί εκτεταμένη επιβεβαίωση, κυρίως ως προς την ασφάλεια, τη δοσολογία και τη σταθερότητα του αποτελέσματος.
Ο γιατρός Marc Siegel σχολίασε ότι μια από του στόματος ινσουλίνη θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά το τοπίο στην υγειονομική περίθαλψη. Ανέφερε ότι, ειδικά στον διαβήτη τύπου 1, η ρύθμιση με ενέσεις μπορεί να είναι δύσκολη σε ορισμένες περιπτώσεις, ενώ η από του στόματος χορήγηση θα είχε ουσιαστικά πλεονεκτήματα—με την κρίσιμη προϋπόθεση ότι θα αποδειχθεί αποτελεσματική και στους ανθρώπους.
Ο ενδοκρινολόγος Dr. Philip Rabito χαρακτήρισε το νέο πεπτίδιο ως ένα πολλά υποσχόμενο βήμα προς μια κλινικά βιώσιμη από του στόματος ινσουλίνη. Όπως σημείωσε, αν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν σε ανθρώπινες μελέτες, η προσέγγιση θα μπορούσε να μειώσει το βάρος των ενέσεων, να ενισχύσει τη συμμόρφωση στη θεραπεία και ενδεχομένως να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου επιπλοκών, τόσο σε άτομα με διαβήτη τύπου 1 όσο και σε άτομα με διαβήτη τύπου 2 που χρειάζονται ινσουλίνη.
Ο Dr. Peter Balazs τόνισε ότι, παρότι μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε να είναι πιο βολική και να βελτιώνει τη συνέπεια στη θεραπεία, βρίσκεται ακόμα σε πολύ πρώιμο ερευνητικό στάδιο. Για τον διαβήτη τύπου 1, πρόσθεσε, είναι πιθανό ότι μια από του στόματος προσέγγιση δεν θα καταργούσε πλήρως τις ενέσεις, καθώς θα εξακολουθούσε να απαιτείται βασική (basal) ινσουλίνη.
Ο ίδιος διευκρίνισε επίσης ότι δεν πρόκειται για θεραπεία ίασης, αλλά για πιθανή βελτίωση στον τρόπο χορήγησης της ινσουλίνης, χωρίς αποκατάσταση της λειτουργίας του παγκρέατος. Επιπλέον, επεσήμανε πως η δοσολογία της από του στόματος ινσουλίνης μπορεί να εμφανίζει μεγαλύτερη μεταβλητότητα σε σχέση με τις ενέσεις, κάτι που σημαίνει ότι η ίδια δόση ενδέχεται να αποδίδει διαφορετικά από ημέρα σε ημέρα.
Oral insulin pill shows promise in lowering blood sugar in early study | Fox News
